>>
Co zrobić, by psi oddech nie powalił właściciela? Polska, uniemożliwiając osobom homoseksualnym dziedziczenie prawa najmu po partnerach, narusza europejską konwencję praw człowieka - orzekł wczoraj Trybunał w Strasburgu. Orzeczenie jest wyjątkowe, bo Trybunał po raz pierwszy w historii zajął się sytuacją polskich gejów i uznał, że w Polsce są oni traktowani gorzej niż heteroseksualiści. Wszystko z powodu skargi, z którą do Strasburga zwrócił się Piotr Kozak. Wraz ze swoim partnerem mieszkał w wynajmowanym od gminy w Szczecinie mieszkaniu. W 1998 r. partner, który był najemcą lokum, zmarł. Kozak zwrócił się do prezydenta Szczecina o przepisanie umowy na niego, ale dostał odmowę. Magistrat argumentował, że obowiązująca wówczas ustawa o najmie lokali prawo do przejęcia lokalu po zmarłym dawała tylko osobom "pozostającym faktycznie we wspólnym pożyciu małżeńskim z najemcą". Piotr Kozak poszedł z tym do sądu, gdzie domagał się takiego samego traktowania jak pary hetero, pozostające w konkubinacie. Sąd rejonowy uznał jednak, że konkubinat może być tylko heteroseksualny. Kozak sprawę przegrał. Apelacja skończyła się tym samym. W 2001 r. zdecydował się wysłać skargę do Strasburga. Domagał się 16 tys. 790 zł odszkodowania za odnowienie mieszkania, które zajmowali z partnerem. Chciał też 20 tys. euro zadośćuczynienia za straty moralne oraz 4,5 tys. zł jako zwrot kosztów postępowania przed Trybunałem.
Wczoraj Trybunał uznał, że w sprawie Piotra Kozaka został naruszony art. 14 konwencji, dotyczący zakazu dyskryminacji oraz art. 8, mówiący o poszanowaniu prawa do życia rodzinnego. Stwierdzono wyraźnie, że przyczyną różnego traktowania gejów przez polskie sądy jest fakt, że nasze prawo, w tym konstytucja w art. 18 za podstawę istnienia rodziny uznają tylko związek kobiety i mężczyzny, a nie osób tej samej płci. Trybunał podkreślił, że państwo, które podpisało europejską konwencję praw człowieka, tworząc przepisy chroniące rodzinę "musi koniecznie brać pod uwagę zmiany społeczne", czyli fakt, że istnieją też pary gejowskie. - Wykluczenie osób żyjących w związkach homoseksualnych z prawa dziedziczenia nie może być uznane za służące ochronie rodziny - stwierdzili sędziowie.
Piotr Kozak odszkodowania jednak nie dostanie. Trybunał uznał, że już samo stwierdzenie naruszenia konwencji stanowić powinno dla niego wystarczającą satysfakcję. Jakie konsekwencje może mieć wczorajsze orzeczenie?
- Od teraz sądy powinny interpretować konkubinat, uwzględniając także związki homoseksualne - mówi dr Adam Bodnar z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Pierwszym umożliwiającym to krokiem było uchwalenie w 2001 r. ustawy o ochronie lokatorów, która w sprawie dziedziczenia najmu odsyła do kodeksu cywilnego. Ten natomiast daje prawo dziedziczenia m.in. "osobie, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą". W ustawie nie ma już mowy o "pożyciu małżeńskim". - Sprawę kompleksowo i jednoznacznie mogłaby więc załatwić ustawa o związkach partnerskich, którą wreszcie należałoby przyjąć - dodaje dr Bodnar.
Mecenas Arkadiusz Byliński, który reprezentował Piotra Kozaka przed sądem, przyznaje, że sytuacja jego klienta nie jest taka zła. Mężczyzna wciąż zajmuje mieszkanie, o które walczył. Gmina mimo wyroku o eksmisji wciąż pobiera od niego czynsz. - Mam nadzieję, że teraz jego pobyt tam będzie zalegalizowany - twierdzi adwokat.
>>
Metrowa tablica ogłoszeń <<
Masz temat dla reportera Metra? Napisz do nas:
metro(at)agora.pl 
