Jürgen Thorwald, autor "Stulecia chirurgów" czy Mary Roach, autorka "Umarlaka" to nazwiska, które tę osobliwą literacko-naukową hybrydę doprowadziły do perfekcji, podbijając serca czytelników. A za samo serce zabrali się Stephen i Thomas Amidon, dwaj bracia, kardiolog i pisarz. Ich "Genialna maszyna" to opowieść o rozwoju medycyny, ale także o kulturze.
O sercu, co nie chciało spłonąć
Święta Klara z Montefalco, w której sercu po śmierci znaleziono krzyż, żyła w XV wieku. Dopiero kilka wieków później ten cud można było zinterpretować jako chorobę - zwapnienie zastawek, które po rozcięciu serca układają się w kształt krzyża.
Poeta Percy Bisshy Shelley nie umarł na serce. Utonął, spiesząc do swojej młodej żony, Mary Shelley, autorki powieści "Frankenstein", która właśnie poroniła. Jego przyjaciel Trelawny, będąc na miejscu tragedii, postanowił spopielić ciało poety, ale jego serce z trudem poddawało się płomieniom. Trelawny postanowił oddać je małżonce Shelleya. I choć znajomy lekarz tłumaczył, że serce wypełniło się wodą i dlatego nie chciało się spalić, Mary Shelley traktowała je jak relikwię i podobno do końca swoich dni trzymała w szufladzie biurka.
Serce zafascynowało także niemieckiego lekarza Wernera Forssmana. Pod koniec lat 20. ubiegłego wieku uczył się cewnikowania serca. Przeprowadzał takie zabiegi na zwierzętach, ale przełożeni zabronili mu eksperymentowania na ludziach. Nie posłuchał. Postanowił umieścił cewnik we własnym sercu. Udało mu się, ale jego ryzykowny krok nie spotkał się z uznaniem kolegów. W końcu musiał zrezygnować z kardiologii na rzecz urologii, a czasem, żeby utrzymać rodzinę, dorabiał nawet jako drwal. Ale w końcu doczekał się Nagrody Nobla. Otrzymał ją w 1956 r. wspólnie z dwoma amerykańskimi naukowcami, którzy przeprowadzili badania nad cewnikowaniem serca, opierając się na jego eksperymentach.
Co ma religia do medycyny
W książce "Genialna
maszyna. Biografia serca" znajdziemy więcej takich historii. Każdy rozdział otwiera fabularyzowany wstęp, w którym bohater ma problemy z sercem. To pretekst do opowieści o medycynie, ale także o kulturze. To, czy w danej epoce dominowała religia (jak np. w średniowieczu), bezpośrednio wpływało na zahamowanie rozwoju medycyny i postrzeganie serca główne w kategoriach teologicznych. Z kolei epoka Odrodzenia to czas, kiedy przeprowadzono pierwsze legalne autopsje (po ponad 1000 lat). Dzięki temu, że jeden z autorów jest lekarzem, książka jest erudycyjnym kompendium wiedzy o sercu. To, że napisano ją przystępnym językiem i wypełniono fascynującymi sercowymi opowieściami - to już pewnie zasługa jego brata pisarza.
Genialna Maszyna. Biografia serca, Stephen Amidon, Thomas Amidon, Wydawnictwo Znak
Masz temat dla reportera Metra? Napisz do nas:
metro@agora.pl
