Czwartek, 19 listopada 2026 Imieniny: Elżbieta, Seweryn, Paweł Redakcja Kontakt
Wynajem mieszkania

Umowa najmu mieszkania u notariusza – czy warto ją podpisać?

Autor: Redakcja e-metro Publikacja: 18 listopada 2026 5 min czytania
Podpisanie umowy w biurze

Cała umowa najmu mieszkania nie musi być podpisywana u notariusza. W przypadku najmu okazjonalnego notariusz sporządza tylko jeden dokument – oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji na podstawie art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego. Sama umowa powinna mieć formę pisemną. Bez notarialnego oświadczenia najemcy nie będzie jednak korzystać z uproszczonej ścieżki odzyskania lokalu.

Czy umowa najmu musi być zawarta u notariusza?

Nie. Umowa najmu okazjonalnego jest zwykłą umową pisemną zawieraną między wynajmującym a najemcą. W kancelarii notarialnej przygotowuje się załącznik, w którym najemca zobowiązuje się opróżnić i wydać mieszkanie po zakończeniu lub rozwiązaniu umowy.

Oświadczenie ma formę aktu notarialnego i jest dobrowolnym poddaniem się egzekucji. Jeżeli najemca po ustaniu umowy nie wyprowadzi się dobrowolnie, właściciel może wystąpić do sądu o nadanie aktowi klauzuli wykonalności, a następnie skierować sprawę do komornika. Nie oznacza to jednak, że właściciel może samodzielnie wymienić zamki lub usunąć rzeczy lokatora.

Przy najmie okazjonalnym notariusz nie musi być obecny przy podpisywaniu całej umowy. Oświadczenie składa najemca. Wynajmujący może przyjść do kancelarii, ale jego obecność co do zasady nie jest wymagana.

Na czym polega najem okazjonalny?

Najem okazjonalny to szczególny rodzaj najmu lokalu mieszkalnego uregulowany w art. 19a–19e ustawy o ochronie praw lokatorów. Może go zawrzeć właściciel będący osobą fizyczną, który nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali. Umowa musi być zawarta na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat.

Oprócz aktu notarialnego najemca wskazuje inny lokal, w którym będzie mógł zamieszkać po ewentualnej egzekucji. Do umowy dołącza się także zgodę właściciela tego lokalu albo osoby mającej do niego tytuł prawny. To właśnie te dokumenty tworzą formalne zabezpieczenie właściciela.

Cecha Najem okazjonalny Zwykły najem
Udział notariusza Wymagany przy oświadczeniu najemcy Nie jest wymagany
Zgłoszenie do urzędu skarbowego Tak, w ciągu 14 dni od rozpoczęcia najmu Brak tego szczególnego obowiązku
Odzyskanie mieszkania Klauzula wykonalności i komornik, bez odrębnego procesu o eksmisję Zwykle pozew, wyrok i dalsze postępowanie egzekucyjne
Inny lokal wskazany przez najemcę Wymagany Niewymagany
Ochrona zimowa Przepisy o okresie od 1 listopada do 31 marca nie blokują tej ścieżki Może ograniczać wykonanie eksmisji

Najem okazjonalny chroni przede wszystkim przed problemem z odzyskaniem mieszkania. Nie gwarantuje natomiast zwrotu zaległego czynszu, opłat za media ani kosztów napraw. Tych należności właściciel musi dochodzić osobno.

Właściciel prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wynajmu nie może korzystać z najmu okazjonalnego. Dla przedsiębiorców przewidziano najem instytucjonalny. W tym przypadku również stosuje się notarialne oświadczenie o poddaniu się egzekucji, ale najemca nie musi wskazywać innego lokalu.

Jak krok po kroku wygląda procedura?

Przed wizytą w kancelarii strony powinny ustalić treść umowy i skompletować wszystkie załączniki. Najemca powinien przygotować następujące dokumenty:

  • Oświadczenie o poddaniu się egzekucji – sporządzane przez notariusza w formie aktu notarialnego.
  • Wskazanie innego lokalu – adresu, pod którym najemca będzie mógł zamieszkać po opróżnieniu wynajmowanego mieszkania.
  • Zgodę osoby mającej tytuł prawny do wskazanego lokalu – na przyjęcie najemcy i osób z nim zamieszkujących.
  • Dokument tożsamości – dowód osobisty albo paszport, a w przypadku cudzoziemca także dokument pobytowy, jeżeli go posiada.

Całą procedurę można przeprowadzić w następującej kolejności:

  1. Strony sporządzają i podpisują pisemną umowę najmu okazjonalnego.
  2. Najemca wskazuje lokal, do którego będzie mógł się wyprowadzić, i uzyskuje zgodę osoby uprawnionej do dysponowania tym lokalem.
  3. Najemca umawia wizytę u wybranego notariusza, przekazując kancelarii projekt umowy oraz dane potrzebne do sporządzenia aktu.
  4. Notariusz sporządza oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji i wydaje jego wypisy.
  5. Wynajmujący dołącza dokumenty do umowy i przekazuje mieszkanie, najlepiej na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego ze zdjęciami oraz stanami liczników.
  6. Właściciel zgłasza zawarcie umowy naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia najmu.

Zgłoszenie składa się do urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania właściciela. Przepisy nie przewidują jednego obowiązkowego formularza. W piśmie należy wskazać między innymi dane stron, adres wynajmowanego lokalu, datę zawarcia umowy i datę rozpoczęcia najmu. Potwierdzenie zgłoszenia trzeba zachować.

Na jakie błędy trzeba uważać?

Największe ryzyko wiąże się z przekroczeniem 14-dniowego terminu na zgłoszenie umowy. Jeżeli właściciel nie zgłosi najmu okazjonalnego w terminie, umowa nie przestaje obowiązywać, ale nie stosuje się do niej przepisów dotyczących uproszczonego odzyskania lokalu. W praktyce właściciel może stracić najważniejszą korzyść tej formy najmu.

Przed przekazaniem kluczy sprawdź, czy komplet dokumentów obejmuje:

  • pisemną umowę zawartą na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat,
  • akt notarialny zawierający oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji,
  • wskazanie innego lokalu przez najemcę,
  • pisemną zgodę osoby mającej tytuł prawny do tego lokalu.

Podpis osoby udzielającej zgody na przyjęcie najemcy nie musi być poświadczony przez notariusza, chyba że zażąda tego wynajmujący. Warto jednak zweryfikować, czy osoba składająca oświadczenie rzeczywiście może dysponować wskazanym lokalem. Fałszywy albo nieaktualny adres może utrudnić późniejszą egzekucję.

Jeżeli najemca utraci możliwość zamieszkania pod wskazanym adresem, powinien w ciągu 21 dni wskazać nowy lokal i dostarczyć zgodę osoby uprawnionej. Brak nowego adresu może pozwolić właścicielowi wypowiedzieć umowę z zachowaniem co najmniej siedmiodniowego terminu.

Ile kosztuje notariusz i kto płaci?

Przepisy nie wskazują, która strona ponosi koszt aktu notarialnego. Strony mogą ustalić, że zapłaci najemca, wynajmujący albo że podzielą koszt. Najlepiej zapisać to w umowie przed wizytą w kancelarii.

W 2026 roku maksymalna taksa za sporządzenie oświadczenia najemcy wynosi 1/10 minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przy minimalnym wynagrodzeniu wynoszącym 4806 zł brutto daje to maksymalnie 480,60 zł netto, czyli 591,14 zł brutto po doliczeniu VAT. Do tego mogą dojść koszty wypisów aktu oraz ewentualnego poświadczenia podpisu na zgodzie dotyczącej lokalu do wyprowadzki. Cena konkretnej wizyty może być niższa, dlatego warto ustalić ją z kancelarią przed umówieniem terminu.

Wizyta u notariusza ma sens przede wszystkim wtedy, gdy właściciel chce ograniczyć ryzyko długiego odzyskiwania mieszkania. Trzeba jednak pamiętać, że najem okazjonalny nie zastępuje weryfikacji najemcy, protokołu zdawczo-odbiorczego ani prawidłowego rozliczania podatku.

Najważniejsze jest rozdzielenie dwóch dokumentów: umowy najmu, którą strony podpisują pisemnie, oraz aktu notarialnego z oświadczeniem najemcy. Dopiero komplet tych formalności, wraz ze zgłoszeniem do urzędu skarbowego w terminie 14 dni, daje właścicielowi ochronę przewidzianą dla najmu okazjonalnego.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku wątpliwości dotyczących konkretnej umowy lub postępowania egzekucyjnego skonsultuj się z prawnikiem albo notariuszem.

Redakcja e-metro

E-Metro to poradnik dla osób, które kupują, wynajmują lub urządzają mieszkanie. Wyjaśniamy, jak przejść przez zakup i wynajem, na co uważać w umowie i jak sprawnie zorganizować przeprowadzkę. Podpowiadamy, jak zaplanować remont, urządzić kuchnię i łazienkę i jak wycisnąć maksimum z małego metrażu. Chcemy, żeby każde mieszkanie było wygodnym miejscem do życia.

637 opublikowanych artykułów zobacz wszystkie

Przeczytaj też

Spis treści · 5 sekcji